भारतात उद्या, 9 जुलै 2025 रोजी, देशव्यापी संपाची हाक देण्यात आली आहे. यामध्ये तब्बल 25 कोटीहून अधिक कामगार सहभागी होणार असून, याचा परिणाम देशभरातील विविध सेवा आणि व्यवसायांवर होणार आहे. हा संप केंद्र सरकारच्या “कामगारविरोधी, शेतकरीविरोधी आणि कॉर्पोरेट धार्जिण्या” धोरणांविरोधात आहे, असा दावा केंद्रीय कामगार संघटनांनी केला आहे.
भारत बंद 2025: संप का होतोय?
केंद्र सरकारच्या धोरणांविरोधात 10 केंद्रीय कामगार संघटनांनी एकत्र येऊन हा संप पुकारला आहे. यामध्ये ऑल इंडिया ट्रेड युनियन काँग्रेस (AITUC), हिंद मजदूर सभा आणि इतर संघटनांचा समावेश आहे. या संघटनांचा आरोप आहे की, सरकारच्या धोरणांमुळे कामगारांचे हक्क हिरावले जात आहेत, शेतकऱ्यांचे नुकसान होत आहे आणि सार्वजनिक क्षेत्राचे खासगीकरण केले जात आहे. याव्यतिरिक्त, आउटसोर्सिंग, कॉन्ट्रॅक्टवर काम आणि तात्पुरत्या रोजगाराच्या धोरणांमुळे कामगारांच्या सुरक्षिततेला धोका निर्माण झाला आहे.
कामगार संघटनांनी खालील मागण्या ठेवल्या आहेत:
- कामगारांचे संघटन आणि संपाचे हक्क पुन्हा बहाल करावेत.
- तरुणांसाठी रोजगार निर्मिती करावी, विशेषत: 65% लोकसंख्या 35 वर्षांखालील असताना.
- सरकारी रिक्त जागा नवीन भरतीद्वारे त्वरित भरण्यात याव्यात.
- MGNREGA चे वेतन वाढवावे आणि त्याचा विस्तार शहरी भागात करावा.
- सार्वजनिक आरोग्य, शिक्षण आणि नागरी सेवा मजबूत कराव्यात.
हा संप केवळ कामगारांपुरता मर्यादित नसून, शेतकरी आणि ग्रामीण कामगार संघटनांनीही याला पाठिंबा दिला आहे. यामुळे हा भारत बंद देशभरात मोठ्या प्रमाणात परिणाम करणारा ठरण्याची शक्यता आहे.
कोणत्या सेवा प्रभावित होणार?
भारत बंदमुळे देशातील अनेक महत्त्वाच्या सेवा खंडित होण्याची शक्यता आहे. यामध्ये बँकिंग, पोस्ट ऑफिस, वाहतूक, खाणकाम, बांधकाम आणि इतर क्षेत्रांचा समावेश आहे. खालीलप्रमाणे काही प्रमुख क्षेत्रांवर याचा परिणाम होईल:
- बँकिंग सेवा: सार्वजनिक क्षेत्रातील बँक कर्मचारी या संपात सहभागी होणार असल्याने बँक शाखा बंद राहण्याची शक्यता आहे. ऑनलाइन बँकिंग सेवा सुरू राहू शकतात, परंतु ग्राहकांना काही तांत्रिक अडचणी येऊ शकतात.
- पोस्ट ऑफिस: पोस्ट कर्मचारी संपावर गेल्याने मेल डिलिव्हरी आणि इतर पोस्टल सेवा प्रभावित होऊ शकतात. विशेषत: ग्रामीण भागात याचा परिणाम जास्त जाणवेल.
- वाहतूक सेवा: रेल्वे कर्मचाऱ्यांनी संपात सहभागी होण्याची पुष्टी केलेली नाही, परंतु काही ठिकाणी रेल्वे सेवा विलंबाने धावण्याची शक्यता आहे. तसेच, रस्ते वाहतूक, विशेषत: सार्वजनिक बस सेवा, प्रभावित होऊ शकते.
- खाणकाम आणि ऊर्जा क्षेत्र: कोळसा आणि वीज क्षेत्रातील 27 लाखांहून अधिक कामगार संपात सहभागी होणार असल्याने याचा परिणाम ऊर्जा पुरवठ्यावर होऊ शकतो.
- विमा क्षेत्र: विमा कर्मचारीही संपात सहभागी होणार असल्याने पॉलिसी-संबंधित सेवा आणि ग्राहक समर्थन यावर परिणाम होईल.
हे हि वाचा – मनसे नेत्याच्या नशेत असलेल्या मुलाने दिली इन्फ्लुएन्सर राजश्री मोरे यांच्या गाडीला धडक; पोलिस तक्रार दाखल
शाळा आणि महाविद्यालये बंद राहणार का?
भारत बंद दरम्यान शाळा आणि महाविद्यालये बंद राहणार नाहीत, अशी माहिती आहे. मात्र, वाहतूक सेवांमधील व्यत्ययामुळे विद्यार्थ्यांना आणि पालकांना प्रवासात अडचणी येऊ शकतात. विशेषत: बेंगळुरूसारख्या मोठ्या शहरांमध्ये, जिथे वाहतूक सेवा मोठ्या प्रमाणात प्रभावित होण्याची शक्यता आहे, तिथे शाळा-महाविद्यालयांना स्थानिक प्रशासनाकडून सूचना मिळू शकतात. पालकांनी आपल्या मुलांच्या शाळांशी संपर्क साधून ताज्या अपडेट्स घ्याव्यात.
भारत बंदचा बेंगळुरूवर काय परिणाम होईल?
बेंगळुरूसारख्या मेट्रो शहरात भारत बंदचा मोठा परिणाम जाणवण्याची शक्यता आहे. बेंगळुरू महानगर परिवहन महामंडळ (BMTC) आणि कर्नाटक राज्य रस्ते परिवहन महामंडळ (KSRTC) यांनी अद्याप सेवा बंद ठेवण्याची घोषणा केलेली नाही, परंतु संपामुळे बस सेवांमध्ये विलंब किंवा रद्द होण्याची शक्यता आहे. यामुळे प्रवाशांना पर्यायी वाहतूक साधनांचा विचार करावा लागेल. तसेच, बँकिंग आणि पोस्टल सेवांमधील व्यत्ययामुळे स्थानिक व्यवसाय आणि नागरिकांना अडचणी येऊ शकतात.
संप यशस्वी होण्यासाठी कामगार संघटनांची तयारी
कामगार संघटनांनी हा संप यशस्वी करण्यासाठी देशभरात जोरदार तयारी केली आहे. औपचारिक आणि अनौपचारिक क्षेत्रातील कामगारांना या आंदोलनात सहभागी होण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे. “हा संप देशातील कामगार, शेतकरी आणि सामान्य नागरिकांच्या हक्कांसाठी आहे,” असे कामगार नेते अमरजीत कौर यांनी सांगितले. याशिवाय, स्थानिक पातळीवर रॅली, मोर्चे आणि जनजागृती अभियान राबवले जात आहेत.
सामान्य नागरिकांनी काय काळजी घ्यावी?
भारत बंदमुळे सामान्य नागरिकांना काही अडचणींचा सामना करावा लागू शकतो. खालील काही टिप्स तुम्हाला मदत करू शकतात:
- आवश्यक वस्तूंचा साठा: बँक आणि पोस्ट ऑफिस बंद राहण्याची शक्यता असल्याने रोख रक्कम आणि आवश्यक कागदपत्रे आधीच तयार ठेवा.
- प्रवासाचे नियोजन: वाहतूक सेवांमध्ये व्यत्यय येऊ शकतो, त्यामुळे प्रवासाचे नियोजन करताना पर्यायी मार्गांचा विचार करा.
- ऑनलाइन सेवांचा वापर: बँकिंग आणि इतर सेवांसाठी शक्यतो ऑनलाइन पर्यायांचा वापर करा.
- स्थानिक अपडेट्स: स्थानिक प्रशासन आणि वृत्तवाहिन्यांद्वारे ताज्या घडामोडींची माहिती घेत राहा.