काळभैरव: भय दूर करणारा आणि विघ्ने दूर करणारा देव

काळभैरव जयंती 2023
काळभैरव हे हिंदू धर्मातील एक महत्त्वाचे देवता आहेत. ते भगवान शिवाचे एक उग्र रूप मानले जातात. त्यांना “दंड पाणी” म्हणूनही ओळखले जाते, ज्याचा अर्थ आहे “पापींना शिक्षा करणारे”. काळ भैरवाची पूजा भारत, श्रीलंका, नेपाळ, तिबेट इत्यादी अनेक देशांमध्ये केली जाते.

काळ भैरवाची कहाणी:

काळ भैरवांची कथा ब्रह्मदेव, विष्णू आणि महेश यांच्यातील श्रेष्ठतेबद्दलच्या वादातून सुरू होते. ब्रह्मदेवाने शिवाचा अपमान केला, ज्यामुळे शिवाने रागाने रुद्र रूप धारण केले आणि काळ भैरव निर्माण केले. काळ भैरवाने ब्रह्मदेवाचे पाचवे डोके कापले, ज्यामुळे त्यांच्यावर ब्रह्महत्येचा आरोप झाला.

ब्रह्महत्येच्या पापातून मुक्त होण्यासाठी शिवाने काळ भैरवांना प्रायश्चित्त करण्यास सांगितले. काळ भैरवाने त्रिलोक भ्रमण केले आणि काशीला पोहोचल्याने त्यांना ब्रह्महत्येच्या पापातून मुक्ती मिळाली. तेव्हापासून काशीमध्ये काळ भैरवाची स्थापना झाली आणि या शहराला कोतवाल म्हटले जाऊ लागले.

काळ भैरवाचे गुण:

काळ भैरव हे एक भयानक रूप असलेले देवता आहेत, परंतु ते भक्तांसाठी नेहमीच मुक्ती दायक आणि सुखद असतात. ते भय दूर करतात, विघ्ने दूर करतात आणि भक्तांना सर्व प्रकारच्या संकटातून वाचवतात.

काळ भैरवाची पूजा :-

काळ भैरवाची पूजा करण्यासाठी, भक्तांनी दररोज ‘ॐ काल भैरवाय नमः‘ मंत्राचा जप करावा. ते दर बुधवारी गरिबांना काळ्या रंगाची मिठाई वाटू शकतात. जर त्यांना मानसिक त्रास होत असेल, तर ते पुरोहितजींकडून भैरवाच्या पायाजवळ ठेवलेला एक नारळ आणू शकतात आणि डोक्याजवळ ठेवून झोपू शकतात. जर त्यांना अचानक संकट आलेले असेल, तर ते शनिवारी ‘ॐ भैरवाय नमः‘ चा जप करू शकतात आणि भैरवजींच्या चरणी नारळ अर्पण करू शकतात.

काळ भैरव हे एक शक्तिशाली देवता आहेत जे भक्तांना सर्व प्रकारच्या संकटातून वाचवू शकतात. त्यांच्या भक्तांना भयभीत होण्याची गरज नाही, कारण काळ भैरव नेहमीच त्यांच्या रक्षणासाठी उपस्थित असतात.

कालभैरव माहिती मराठी

कालभैरव जयंती: उत्पत्ती आणि महत्त्व :- 

कालभैरव जयंती ही हिंदू धर्मातील एक महत्वाचा सण आहे. दरवर्षी कार्तिक कृष्ण अष्टमीला  काळभैरव जयंती साजरी केली जाते. यावर्षी काळभैरव जयंती 5 डिसेंबर 2023 रोजी आहे.

कालभैरव हे भगवान शिवाचे एक रौद्र रूप आहे. त्यांची उत्पत्ती दोन पौराणिक कथांमधून सांगितली जाते.

पहिली कथा:

एका वेळी, भगवान विष्णु आणि ब्रह्मा यांच्यात भांडण झाले. ब्रह्मा म्हणाले की, मीच या सृष्टीचा निर्माता आहे आणि सर्व देवांनी माझीच स्तुती करावी. हे ऐकून भगवान शिवांना राग आला आणि त्यांनी काळभैरवाची उत्पत्ती केली.

दुसरी कथा:

देवांचा राजा दक्ष याने आपल्या कन्या सतीचा विवाह भगवान शिवाशी केला. परंतु, दक्ष शिवांना कमी लेखत होता. त्याने आपल्या यज्ञाला शिव आणि सतीला आमंत्रित केले नाही. सती स्वतःहून यज्ञाला गेली, परंतु तिथे दक्षाने तिला शिवाबद्दल अपमानास्पद भाषेत बोलले. यामुळे सतीने यज्ञात आत्महत्या केली.

शिवांना सतीच्या मृत्यूमुळे खूप दुःख झाले. त्यांनी सतीचे प्रेत खांद्यावर घेऊन त्रिलोकात फिरू लागले. यामुळे सृष्टीचा नाश होऊ लागला. भगवान विष्णूंनी सतीचे तुकडे केले आणि त्या तुकड्यांनी शक्तिपीठे निर्माण झाली. या शक्तिपीठांचे रक्षण करण्यासाठी काळभैरवाची उत्पत्ती झाली.

कालभैरव हे भक्तांचे रक्षक आणि शत्रूसाठी भयंकर आहेत. ते भक्तांना सर्व सुख-समृद्धी देतात.

हे हि वाचा – बारामतीत सुप्रिया सुळे-सुनेत्रा पवार थेट सामना ?

काळभैरव अष्टमीला घरात सुख-शांती वाढवण्यासाठी 10 उपाय

संध्याकाळी स्नान करून भैरवाचा शृंगार करा. लाल चंदन, अक्षता, गुलाबाचे फुल, जानवे, नारळ अर्पण करा. तिळगुळ किंवा गुळ-शेंगदाण्याचा नैवेद्य दाखवा.

सुगंधित धूप-अगरबत्ती आणि मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावून भैरव मंत्राचा जप करा.

भैरव गायत्री मंत्राचाही जप करा.

भैरवाचे वाहन श्वानाला पोळी खाऊ घाला.

भैरवाची पूजा संध्याकाळी आणि रात्री करणे शुभ मानले जाते.

भैरव पूजेत रुद्राक्षाची माळ धारण करा आणि रुद्राक्षाच्या माळेने भैरव मंत्राचा जप करा.

भैरव पूजेमध्ये भैरवाय नम: मंत्राचा उच्चार करत चंदन, अक्षता, फुल, सुपारी, दक्षिणा, नैवद्य अर्पण करा.

काळभैरव तसेच महादेव आणि देवी पार्वतीची पूजा करा.

अधार्मिक कामापासून दूर राहा, आई-वडील आणि मोठ्या व्यक्तींचा आदर करा, क्रोध करू नका आणि कलह निर्माण करू नका.

या उपायांमुळे घरात सुख-शांती नांदते, दुर्भाग्य दूर होते आणि मनोकामना पूर्ण होतात.

कालभैरव अष्टमीच्या दिवशी पूजा कशी करावी?

  • सकाळी उठून स्नान करून स्वच्छ वस्त्रे परिधान करा.
  • भगवान शंकरासमोर तिळाच्या तेलाचा दिवा लावा.
  • संध्याकाळी कालभैरव मंदिरात जाऊन प्रसादात जिलेबी, इमरती, उडीद डाळ, पान आणि नारळ अर्पण करा.
  • कालभैरवाची आरती करा.
  • कालभैरवाला चंदन, अक्षता, फुल, सुपारी, दक्षिणा इत्यादी अर्पण करा.
  • काळ्या कुत्र्याला प्रसाद द्या.

कालभैरव अष्टमीच्या दिवशी कालभैरव बाबा प्रसन्न होण्यासाठी काही उपाय

  • पिंपळाच्या झाडाखाली मोहरीच्या तेलाचा दिवा लावा.
  • भगवान शिवाची पूजा करण्यासाठी २१ बेलाच्या पानांवर चंदनाने ‘ऊॅं नमः शिवाय’ लिहा आणि भगवान शंकराला अर्पण करा.

उज्जैनमधील कालभैरव मंदिर

उज्जैनमधील कालभैरव मंदिर हे भगवान शिवाचे रुद्र रूप भैरव बाबा यांना समर्पित एक प्रसिद्ध मंदिर आहे. हे मंदिर शिप्रा नदीच्या काठावर वसलेले आहे आणि दरवर्षी लाखो भाविक येथे भेट देतात.

या मंदिराचा इतिहास 9व्या शतकापासून सुरू होतो. त्या काळात राजा भद्रसेन यांनी हे मंदिर बांधले असे मानले जाते. मुघल आक्रमणांमध्ये हे मंदिर नष्ट झाले होते, परंतु मराठा राजा महादजी शिंदे यांनी ते पुन्हा बांधले.

कालभैरव मंदिराला अनेक रहस्ये आहेत, ज्यापैकी एक म्हणजे कालभैरवाच्या मूर्तीला मद्य अर्पण केले जाते. भक्त येथे दारूची बाटली आणतात आणि पुजाऱ्याला देतात. पुजारी जेव्हा ती दारू कालभैरवाच्या तोंडाजवळ ठेवतात तेव्हा ती आतमध्ये शोषून घेते.

या रहस्याचे कारण अद्याप समजू शकलेले नाही. काही लोकांचा असा अंदाज आहे की या मंदिराच्या खाली किंवा आजूबाजूला एक गुहा आहे जिथे ही सर्व दारू जाते, परंतु अशी गुहा आजपर्यंत सापडली नाही.

कालभैरव मंदिर हे उज्जैनमधील एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ आहे. हे मंदिर शहराचे रक्षक म्हणून ओळखले जाते आणि येथे भेट देणाऱ्या भाविकांना शांती आणि समृद्धी प्राप्त होते असे मानले जाते.

  • उज्जैनमधील कालभैरव मंदिर भगवान शिवाचे रुद्र रूप भैरव बाबा यांना समर्पित आहे.
  • हे मंदिर शिप्रा नदीच्या काठावर वसलेले आहे आणि दरवर्षी लाखो भाविक येथे भेट देतात.
  • या मंदिराचा इतिहास 9व्या शतकापासून सुरू होतो.
  • मुघल आक्रमणांमध्ये हे मंदिर नष्ट झाले होते, परंतु मराठा राजा महादजी शिंदे यांनी ते पुन्हा बांधले.
  • कालभैरव मंदिराला अनेक रहस्ये आहेत, ज्यापैकी एक म्हणजे कालभैरवाच्या मूर्तीला मद्य अर्पण केले जाते.
  • या रहस्याचे कारण अद्याप समजू शकलेले नाही.
  • कालभैरव मंदिर हे उज्जैनमधील एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ आहे.

भारतातील 5 कालभैरव मंदिरे, जिथे पूर्ण होतात मनोकामना

  1. काशीचे कालभैरव मंदिर:

काशीच्या विश्वनाथ मंदिराजवळ हे मंदिर आहे. काशीचे कोतवाल म्हणून या मंदिराची ओळख आहे. बाबा विश्वनाथाच्या दर्शनासोबतच कालभैरवाचे दर्शन करणे अनिवार्य मानले जाते.

  1. उज्जैनचे कालभैरव मंदिर:

उज्जैनच्या क्षिप्रा नदीच्या काठावर हे मंदिर आहे. या मंदिरात भगवान कालभैरवाला प्रसाद म्हणून शराब चढवण्याची परंपरा आहे.

  1. नवी दिल्लीतील बटुक भैरव मंदिर:

दिल्लीतील विनय मार्गावर हे मंदिर आहे. या मंदिरात बाबा बटुक भैरवाची मूर्ती कुएंच्या वर विराजमान आहे. ही मूर्ती पांडव भीमसेनांनी काशीहून आणली होती.

  1. पांडव किल्ल्याचे बटुक भैरव मंदिर:

दिल्लीतील पांडव किल्ल्यात हे मंदिर आहे. या मंदिराची स्थापना पांडव भीमसेनांनी केली होती.

  1. नैनीतालजवळील घोडाखालचे बटुक भैरव मंदिर:

नैनीतालजवळील घोडाखाल येथे हे मंदिर आहे. या मंदिरात विराजमान असलेल्या श्वेत गोल प्रतिमाला गोलू देवता म्हणून ओळखले जाते.

कालभैरवाष्टक

ॐ देवराजसेव्यमानपावनाङ्घ्रिपङ्कजं
व्यालयज्ञसूत्रमिन्दुशेखरं कृपाकरम् ।
नारदादियोगिवृन्दवन्दितं दिगंबरं
काशिकापुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥१॥

भानुकोटिभास्वरं भवाब्धितारकं परं
नीलकण्ठमीप्सितार्थदायकं त्रिलोचनम् ।
कालकालमंबुजाक्षमक्षशूलमक्षरं
काशिका पुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥२॥

शूलटङ्कपाशदण्डपाणिमादिकारणं
श्यामकायमादिदेवमक्षरं निरामयम् ।
भीमविक्रमं प्रभुं विचित्रताण्डवप्रियं
काशिका पुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥३॥

भुक्तिमुक्तिदायकं प्रशस्तचारुविग्रहं
भक्तवत्सलं स्थितं समस्तलोकविग्रहम् ।
विनिक्वणन्मनोज्ञहेमकिङ्किणीलसत्कटिं
काशिकापुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥४॥

धर्मसेतुपालकं त्वधर्ममार्गनाशकं
कर्मपाशमोचकं सुशर्मदायकं विभुम् ।
स्वर्णवर्णशेषपाशशोभिताङ्गमण्डलं
काशिकापुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥५॥

रत्नपादुकाप्रभाभिरामपादयुग्मकं
नित्यमद्वितीयमिष्टदैवतं निरञ्जनम् ।
मृत्युदर्पनाशनं कराळदंष्ट्रमोक्षणं
काशिकापुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥६॥

अट्टहासभिन्नपद्मजाण्डकोशसन्ततिं
दृष्टिपातनष्टपापजालमुग्रशासनम् ।
अष्टसिद्धिदायकं कपालमालिकन्धरं
काशिकापुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥७॥

भूतसङ्घनायकं विशालकीर्तिदायकं
काशिवासलोकपुण्यपापशोधकं विभुम् ।
नीतिमार्गकोविदं पुरातनं जगत्पतिं
काशिकापुराधिनाथ कालभैरवं भजे ॥८॥

कालभैरवाष्टकं पठन्ति ये मनोहरं
ज्ञानमुक्तिसाधनं विचित्रपुण्यवर्धनम् ।
शोकमोहदैन्यलोभकोपतापनाशनं
ते प्रयान्ति कालभैरवाङ्घ्रिसन्निधिं नरा ध्रुवम् ॥९॥

॥ इति श्रीमच्छङ्कराचार्यविरचितं कालभैरवाष्टकं संपूर्णम् ॥

टीप – वरील माहिती उपलब्ध स्रोतावरून देण्यात आलेली आहे. याच्या तथ्यांबद्दल MahaReport कुठलाही दावा करीत नाही, तसेच अंधश्रद्धेला दुजोरा देत नाही

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *